Giáng hương đuôi cáo: nhận biết và cách trồng đơn giản như ăn kẹo

Giáng hương đuôi cáo là loài lan đơn thân cho hoa rất đẹp. Với những chùm hoa dài thướt tha đúng như tên gọi đuôi cáo, đây là loài lan mà nhiều người rất ưa chuộng. Vậy cách phân biệt lan đuôi cáo như thế nào, lan đuôi cáo khác với những loại giáng hương khác ra sao, cách trồng lan đuôi cáo thế nào cho phát triển tốt nhất?

Giáng hương đuôi cáo trong khoa học

Giáng hương đuôi cáo với một vết tím dọc hoa
Giáng hương đuôi cáo với một vết tím dọc hoa

Aerides Rosea là tên khoa học của lan đuôi cáo, trong đó Aerides chính là loài giáng hương. Nhiều bạn rất hay nhầm lẫn giáng hương là một loại lan nhưng thực tế không phải. Chúng ta cần phân biệt giáng hương với đuôi cáo. Đuôi cáo chỉ là một loại lan nằm trong chi giáng hương mà thôi, ngoài đuôi cáo còn rất nhiều loại lan khác trong chi giáng hương như quế trắng, tam bảo sắc, bạch nhạn, hoàng nhạn, quế tím, sóc lào…

Có nhiều người hay nhầm lẫn tên gọi của lan đuôi cáo với nhiều loại lan khác, đặc biệt là đuôi chồn (sóc ta), sóc lào, đai châu (nghinh xuân),… chính vì vậy bạn nên phân biệt kĩ lan đuôi cáo qua những hình ảnh dưới đây nhé!

Lan đuôi cáo nhận biết như thế nào?

Cận cảnh bông giáng hương đuôi cáo của bác Thanh Oai
Cận cảnh bông giáng hương đuôi cáo của bác Thanh Oai

Nhận biết lan đuôi cáo không hề khó khăn chút nào nếu như bạn nhìn những tấm hình dưới đây. Lan đuôi cáo có hoa chùm màu trắng tím và dài. Mỗi ngồng hoa đuôi cáo thường dài từ 20cm đến 40cm, chùm hoa thả thòng xuống nhìn cực kì đẹp. Hiện nay, nhiều gia đình sở hữu những cây đuôi cáo có ngồng hoa phân nhánh, cực kì sai hoa, đẹp, hiếm và có giá trị cao.

Bông hoa đuôi cáo có phần lưỡi bẹt và xòe rộng, dọc lưỡi có một vết chấm màu tím là điểm đặc trưng để nhận biết! Đây là đặc điểm dễ nhận biết cho bạn phân biệt đuôi cáo với chồn và sóc lào.

Đuôi cáo thường cho hoa từ tháng 5 đến tháng 8 dương lịch với mùi thơm đặc trưng.

Lan đuôi cáo có những chùm hoa dài tha thướt
Lan đuôi cáo có những chùm hoa dài tha thướt

Giáng hương đuôi cáo có bản lá phẳng, mỏng chứ không dày, tuy nhiên lá khá dai. Nếu bạn mua lan về không chắc có phải cáo không thì cứ bẻ thứ mép lá chân của cây, cực dễ bẻ nhưng còn lâu bạn mới bẻ gãy được, lá đuôi cáo mỏng nhưng rất nhiều xơ. Lan đuôi cáo khi lấy từ rừng về thì rất ít cây phát triển theo hướng thẳng đứng mà thường lá sẽ hướng hết về một bên như thế này:

Nhận biết lan đuôi cáo
Nhận biết lan đuôi cáo

Lan đuôi cáo thuộc chi giáng hương, chính vì thế đặc điểm rễ gió là rất đặc trưng. Nếu bạn trồng lan đuôi cáo lâu năm, bộ rễ gió cực kì phát triển:

Lan đuôi cáo với bộ rễ gió cực kì phát triển
Lan đuôi cáo với bộ rễ gió cực kì phát triển

Lan đuôi cáo khi mua về bạn sẽ phải xử lý trước khi trồng. Giáng hương đuôi cáo hiện nay nhìn thấy lá chúng ta dễ bị nhầm nhất là với lan ngô đồng. Bạn lưu ý lan ngô đồng, khoảng cách giữa 2 lá cách xa rất nhau, lá cực dày và cứng. Còn đuôi cáo có lá xếp rất sát nhau, lá mỏng hơn và ngắn hơn.

Đặc tính của lan đuôi cáo

Để biết cách trồng và chăm sóc một loài lan cho đúng khoa học, trước hết bạn phải tìm hiểu đặc tính của loài lan đó như thế nào.

Phong lan đuôi cáo thuộc chi giáng hương, chính vì thế nó có đầy đủ đặc điểm của một loài lan đơn thân ưa ẩm, mát, thích đung đưa trong gió. Lan đuôi cáo có một bộ rễ dài và cực kì phát triển. Những chiếc rễ này thả trong gió hút lấy nước và các chất dinh dưỡng để nuôi cây.

Lan đuôi cáo rất ưa ẩm mát, chỉ ẩm mát thôi chứ đừng để gốc cây lan lúc nào cũng ướt nhé. Mặc dù đa số phong lan thích ẩm nhưng không có cây nào thích ướt cả. Rễ cây ngoài việc hút nước và chất dinh dưỡng thì nó còn hô hấp nên cần phải đảm bảo độ thoáng khí. Đây cũng chính là cái khó hay khiến người chơi lan nản lòng chứ không riêng gì mỗi lan đuôi cáo. Có nhiều người muốn cây phát triển nhanh chóng mà tưới thật nhiều nước, bón phật nhiều phân, phun thật nhiều thuốc kích rễ, kích lá,… phun đến nỗi cây lan ngộ độc phân bón mà vàng lá, héo ủ rũ mà chết, mặc dù… vẫn tưới nước mỗi ngày.

Bí quyết trồng lan đuôi cáo nhanh ra rễ mà không bị nhăn

Hiện nay có rất nhiều người thắc mắc với tôi rằng trồng lan đuôi cáo cực kì khó mà họ chinh phục cả năm trời vẫn không có tiến triển gì cả. Tuy nhiên, bản thân tôi lại thấy lan đuôi cáo rất rễ trồng và chăm sóc đó chứ. Cách trồng lan đuôi cáo không quá khó như mọi người vẫn nghĩ,  tuy nhiên nó đòi hỏi một số mẹo không phải ai cũng biết.

Một buổi sáng chủ nhật không quá rảnh rỗi nhưng tôi có thể ngồi đây và chia sẻ với các bạn cách trồng lan đuôi cáo cực kỳ nhanh ra rễ mà không sợ chết,  lá không bị nhăn hoặc là có nhăn nhưng sẽ hồi phục một cách nhanh chóng. Vậy bí quyết đó là gì cùng chamlan.com tìm hiểu nhé! Bài viết có thể rất dài khiến người đọc cảm thấy nản chí, tuy nhiên đây đều là những chia sẻ tâm huyết của tôi, chính vì vậy bạn có thể dành ra vài phút để tích lũy thêm kinh nghiệm hoặc click vào menu để đọc từng phần thôi nhé, chúc các bạn cuối tuần vui vẻ bên gia đình!

Quy tắc khi trồng đuôi cáo nhanh ra rễ nhất

Không biết tôi đã nhắc đến những quy tắc trồng lan bao nhiêu lần rồi, tuy nhiên hôm nay với loài lan đuôi cáo có phần khác với các loài lan đơn thân khác, tôi sẽ nói một cách chi tiết hơn.

Cách trồng lan đuôi cáo cực đơn giản đâu phải ai cũng biết
Cách trồng lan đuôi cáo cực đơn giản đâu phải ai cũng biết

Bạn hãy xem qua bài viết về cách trồng lan đơn thân nhanh ra rễ trước khi đọc bài này nhé, link chi tiết tại đây!

Thứ nhất, hãy hạn chế không cần dùng nhiều thuốc kích thích quá đâu. Có khi xử lý lan tôi chỉ ngâm mỗi nước lã, cẩn thận hơn thì một vài giọt Hùng Nguyễn hoặc physan 20SL kết hợp vitamin B1 và Vitamin B12. Các bạn rất máy móc trong việc lựa chọn thuốc kích rễ cho phong lan khi mới trồng. Chú ý không nên sử dụng thuốc kích rễ atonik, loại này quá liều rất dễ gây thối cây!

Nhiều người cho rằng chúng ta bắt buộc sử dụng thuốc kích thích rễ thì cây mới nhanh khỏe. Điều này cũng không hẳn. Khi cây lan được trồng đúng chỗ phù hợp thì nó sẽ bắn rễ và hồi phục nhanh chóng thôi. Đối với cây lan khỏe, nhiều khi chẳng cần thuốc kích rễ mà cũng bắn rễ rất nhanh.

Đừng cho rằng cứ càng nhiều thuốc kích rễ càng tốt nhé. Một lượng vừa đủ là được, nhiều quá cây ngộ độc sẽ gây phản tác dụng. Tôi không khuyến khích các bạn bỏ thuốc kích rễ, bản thân tôi cũng vẫn dùng nhưng hạn chế thôi. Đối với những cây lan khỏe có khi tôi chỉ cho một chút hoặc đôi khi còn chẳng thèm cho, vậy mà cứ ghép lan được 10-15 ngày là chúng bắt đầu nhú rễ rồi.

Hiện nay phương pháp sử dụng dịch chuối bón lan được rất nhiều người sử dụng và cho hiệu quả rất tốt. Thay vì sử dụng thuốc kích rễ, bạn có thể dùng phương pháp này rất tốt, an toàn cho cả cây lan và người sử dụng.

Thứ hai, không vội gì mà ghép lan luôn, không vội gì mà tưới lan luôn khi trồng.

À, một suy nghĩ của người mới chơi lan, cứ mua được lan là rửa chậu, rửa kéo cắt rễ ngâm luôn. Ồ, sai lầm, một sai lầm rất lớn mà đa số người mới chơi lan đều mắc phải.

Bất cứ loài lan nào khi vận chuyển từ nơi này sang nơi khác cần phải thích nghi với môi trường mới. Cũng không khác loài người là mấy, khi đi xe ô tô từ Hà Nội vào tp.HCM bạn cũng cần phải nghỉ ngơi để lấy lại sức, quen với môi trường mới chứ không thể nào ăn uống một cách tưng bừng ngay được.

Vậy cần phải làm gì khi mua lan về ( đa số là mua lan online)?

Hãy tháo dỡ hết ra và làm một đoạn dây treo ngược lên nhé. Đa số lan đuôi cáo khai thác từ rừng về đều có dạng thân cong hình chữ L hay chữ U nên không quá khó để treo ngược chúng lên đâu. Buộc đó treo ngược lên tầm 1 ngày chỗ thoáng mát, tránh nắng nóng, mưa trực tiếp nhé.

Tôi thường treo ở ban công hoặc dưới tán cây nhãn, cây xoài, thi thoảng làm cái bình phun sương xịt qua cho chúng đỡ mất nước. Ok sau 2 ngày bạn sẽ thấy lá của nó bắt đầu có hiện tượng nhăn, lá vàng vàng, một số lá rụng. Không sao cả, bạn hãy tháo xuống cắt hết những lá, rễ hỏng rồi bôi keo liền sẹo vào, treo ngược lên cho thật khô rồi tiến hành ngâm thuốc từ nấm bệnh và thuốc kích rễ.

Sau đó, bạn cần xử lý 2 việc: xử lý nấm bệnh và ngâm thuốc kích rễ.

Bước 1: Ngâm toàn bộ cây lan vào dung dịch Physan 20SL trong 10-15 phút nhằm khử trùng mầm bệnh và treo lên cho khô.

Bước 2: Sau đó ngâm ngập cây vào dung dịch thuốc kích rễ B1 và B12 để giúp cây hồi sức và nhanh ra rễ trong khoảng 20 phút.

( Lưu ý: Bạn có thể thay thế hoàn toàn 2 bước này bằng cách sử dụng chế phẩm Hùng Nguyễn, ngâm 1 lần 20 phút rồi vớt ra. )

Sau đó lại vớt ra và treo ngược cho khô ở chỗ tránh mưa nắng trực tiếp. 1 ngày 3-4 lần xịt phun sương nước cho cây hút căng nước khoảng 2 ngày. Sau đó để cây khô và chúng ta có thể sẵn sàng ghép cây.

Nhiều người cứ treo ngược vậy đến khi cây lan đuôi cao nhú rễ r mới ghép. Tuy nhiên tôi thấy cách này đa số khi ghép đều chạm vào đầu rễ khiến cây chột lại. Tốt nhất khi xử lý xong thì bạn nên ghép cây luôn trong vòng 1 tuần.

Nên ghép lan đuôi cáo xuôi hay ngược?

OK, câu hỏi rất hay và cực kì phổ biến trong các group chơi lan. Ngày trước đây, ai cũng bảo ghép cây lan phải cho ngọn quay lên để tiếp nhận được nguồn ánh sáng mặt trời. Trong thiên nhiên cũng vậy, cây nào thì ngọn cũng hướng lên trên cả, chính vì thế ghép lan quay ngọn lên trên là điều tất yếu.

Ghép lan đơn thân quay ngọn xuống không hề ảnh hưởng gì cả
Ghép lan đơn thân quay ngọn xuống không hề ảnh hưởng gì cả

Tuy nhiên, ngày nay những người chơi lan lâu năm lại cho rằng ghép lan quay ngược xuống cũng được. Và tôi cũng thấy rằng ghép lan đuôi cáo quay ngược xuống khá ổn và không có vấn đề gì. Sở dĩ người ta muốn ghép lan đuôi cáo ngược và phổ biến nhất vì đuôi cáo khá lì ra rễ, ưa ẩm nhưng lại ướt quá thì rất dễ bị thối ngọn.

Có một vấn đề như thế này: Lan đuôi cáo hay có dạng thân dài hình chữ U hay chữ L, nếu ghép quay lên trên thì phần gốc này là nhô ra bên ngoài và không sát với phần giá thể gỗ. Thay vì ghép xuôi lên trên, bạn có thể ghép ngược. Nói là ghép ngược cũng không đúng, mà là ghép ngang.

Ghép lan đơn thân vào gỗ quay ngọn lên trên
Ghép lan đơn thân vào gỗ quay ngọn lên trên

Bạn hãy dùng dây buộc sao cho ngọn cây lan nằm ngang ra. Với tư thế này, cây lan của bạn hoàn toàn có thể đón lấy ánh sáng mặt trời mà vẫn không bị úng nước khi tưới. Ghép lan đuôi cáo như thế này thì bạn tha hồ tưới ẩm, rất tốt để chúng bật rễ mà không lo sợ đọng nước trên ngọn dễ dẫn đến thối ngọn.

Lan đuôi cáo trồng chậu hay ghép gỗ

Cả 2 đều ổn, trồng lan đuôi cáo vào chậu giữ ẩm tốt, ghép được nhiều, tương đối dễ ghép nhưng nhiều người mới chơi lan quen tưới quá tay lúc ban đầu nên tỉ lệ chết tương đối cao do đọng nước ở ngọn cây. Về lâu dài thì bạn nên ghép lan đuôi cáo vào chậu đất nung hoặc chậu gốc thật chắc, hạn chế ghép vào chậu nhựa, trừ khi hàng giống bạn ươm tạm.

Ghép lan đuôi cáo vào gỗ cũng không quá khó, thậm chí là dễ, tính thẩm mĩ cao, dễ kiểm tra tình trạng cây nhưng lại có nhược điểm là khó giữ được ẩm.

Như vậy, bạn có thể trồng vào loại nào cũng được, với tôi trồng cả 2 rất ổn mà bạn không cần phải phân vân.

Cách trồng đuôi cáo vào chậu

Trước hết, bạn nên chuẩn bị sẵn giá thể. Tôi thường dùng gỗ nhãn hay gỗ vải cắt thành từng khúc nhỏ từ 2 đến 3 đầu ngón tay, xử lý sạch sẽ và một chút dớn chile ( loại dớn hay dùng để trồng hồ điệp công nghiệp). Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng than củi, vỏ thông mang lại hiệu quả cũng rất ok.

Chậu trồng đuôi cáo loại nào cũng được, nhưng tối ưu nhất là loại chậu gỗ nan thưa. Ngoài ra có nhiều người sử dụng chậu nhựa đen hoặc chậu nhựa giả gỗ. Tuy nhiên chậu nhựa này là từ nhựa tái chế, không được bền, đặc biệt với lan đơn thân phát triển rất lâu. Nhiều người trồng lan đuôi cáo vào đĩa dớn cũng phát triển rất ok.

Dùng một ít dây thít nhựa, ghép lan đuôi cáo dựa vào thành của chậu. Ghép cách này cây lan được cố định cực chắc chắn mà không sợ lay gốc, chính vì thế mà rễ cũng bắn ra rất nhanh. Bên dưới bạn rải các cục gỗ sao cho chạm hoặc ngập gốc cây lan một chút. Nhớ là để hở gốc cây ra nhé, đừng như trồng khoai. Sau đó dùng dớn chile rải một lớp mỏng lên mặt chậu, tập chung nhiều ở phía giữa.

Như vậy là xong rồi đó, sau khi ghép bạn cắt nước 1 ngày nữa rồi hôm sau tưới thật đậm, những ngày tiếp theo phun sương định kì là được. Nếu nhanh thì 5 – 7 ngày cây lan sẽ ra rễ. Tôi thấy cách này hiệu quả rất nhanh, dớn để ở mặt chậu có ướt sũng vẫn không sợ cây lan bị úng. Hơi nước bốc lên tạo môi trường cực ẩm cho cây nhanh ra rễ nhất. Có thể ban đầu cây bị héo lá, thậm chí khô vào nhưng lá vẫn xanh, bạn đừng cắt tỉa đi mà cứ để đó, 1-2 tháng cây bám rễ là nó căng lại, đẹp ngay.

Cách trồng lan đuôi cáo vào gỗ

Như trên tôi đã nói, ghép ngược cũng được, xuôi cũng được. Tôi thường ghép cây lan đuôi cáo hàng giống, hàng to nhưng thân thẳng đứng hướng lên trên, những cây thân hình chữ U hay chữ L thì ghép ngang.

Sai lầm khi ghép lan vào gỗ của những người mới chơi lan.
Sai lầm khi ghép lan vào gỗ của những người mới chơi lan. Ảnh: Hiệp phò mã

Ghép lan đuôi cáo cũng nên tận dụng dớn chile để giữ ẩm cho cây nhé. Có nhiều người thích sử dụng xơ dừa để giữ ẩm cũng rất hiệu quả. Tuy nhiên xơ dừa các bạn hay dùng loại tươi, loại dừa uống nước xé ra ghép vào luôn.

Vấn đề là xơ dừa ban đầu chưa mục thì khả năng giữ nước không được tốt, đồng thời chưa xử lý nên khá chát và không tốt cho lan. Nếu xơ dừa để mục thì giữ nước cực kì tốt và dễ gây thối rễ. Nhiều người ghép 1 năm bùi nhùi xơ dừa ốp vào gốc cây lan, cực ẩm nhưng rất mất thẩm mỹ mà lại không hề tốt cho lan một chút nào cả, bí gốc rất dễ khiến cây lan hy sinh đó.

Cứ ghép và thêm một chút dớn chile lót vào giữ phần gốc cây và phần gỗ là được, một chút mỏng thôi nhé, vừa đẹp vừa khỏe.

Sau khi ghép lan xong, bạn treo vào nơi thoáng gió, tránh mưa nắng trực tiếp, không treo trong nhà, trong mái tôn. Thích hợp nhất bạn treo ngoài ban công hoặc dưới tán cây lớn. Tôi thường treo dưới tán cây lớn, mưa nhỏ một chút cũng không sao, mưa to cất đi tránh mưa rồi lại cho ra.

Đừng để giò lan quay tít trong gió, chúng không định hướng cố định nên khó ra rễ hơn nhiều. Thay vì dùng dây vải treo, bạn nên dùng dây thép treo để chắc chắn hơn là ổn.

Hằng ngày cứ phun sương giữ ẩm, nước gạo cũng được, B1 thi thoảng xịt cũng được, nước lã cũng được nhưng đừng phun vào ngọn cây là được.

Lan đuôi cáo khi mới trồng có đặc điểm là lá nhăn, đừng lo lắng nhé, sau đó tầm 1-2 tháng cây hồi sức là lá căng trở lại rất đẹp. Đồng thời, bạn cũng có thể tăng độ ẩm và giảm cường độ ánh sáng xuống một chút là là cây lại căng lại nhanh chóng.

Thời điểm ghép lan đuôi cáo phù hợp nhất

Thực ra lan đơn thân ghép vào thời gian nào cũng được, tuy nhiên bạn nên chọn mùa xuân hoặc đầu hè mà ghép để cây được thích nghi và có khí hậu thuận lợi nhất để phát triển tại vườn nhà.

Trên đây là một số chia sẻ kinh nghiệm của bản thân về cách trồng lan đuôi cáo, các bác có kinh nghiệm gì thì bình luận phía dưới để mọi người cùng tham khảo nhé. Chúc các bác thành công với những giò lan yêu quý của mình.

Xem thêm:

 

Bình luận và đánh giá
Loading...